Indigene Völker Südamerikas
aus Freepedia, der freien Wissensdatenbank
Bei den indigenen Völkern Südamerikas unterscheidet man Andenvölker von den Völkern des Tieflandes. Die bekanntesten indigenen Völker sind die Quechua, Aymara, Tupi und Mapuche. Eine umfassende Liste findet sich unter www.obib.de.
Inhaltsverzeichnis |
Politische Situation
Nur wenige indigene Völker haben es bis zur Anerkennung ihrer Sprache als Amtssprache gebracht, so die Aymara (Bolivien), Quechua (Bolivien), Guaraní (Paraguay).
In einigen Ländern stellen die indigenen Völker einen wesentlichen Anteil der Bevölkerung, so in Ecuador und Bolivien.
Die indigenen Völker Südamerikas haben jeweils nationale Organisationen gegründet, über die sie ihre Interessen vertreten. Im amazonischen Kontext wurde 1984 die COICA (Coordinadora de las Organizaciones Indígenas de la Cuenca Amazónica) gegründet, um die Interessen der Amazonasindianer zu verteidigen. Gegenwärtig dient die Agenda Indígena Amazónica als strategisches Leitbild für den Kampf um indigene Rechte. Sie umfasst fünf strategische Linien:
- Humane Nachhaltigkeiten
- Territorien und natürliche Ressourcen
- Angemessenes Rechtssystem
- Stärkung traditionellen Wissens und Organisationsstrukturen
- Akademische und wissenschaftliche Bildung
Geschichte
Siehe: Geschichte Südamerikas
Kulturelle Entwicklung
Im Gegensatz zu den Hochkulturen Mittelamerikas gab es in Südamerika in vorkolumbischer Zeit nach heutigem Stand der Forschung keine Schrift im heutigen Sinne. Die Knotenschrift Quipu der Inka bestand nach heutigem Wissensstand ausschließlich aus Ziffern und diente im wesentlichen zur Erfassung statistischer Daten. Neuere Forschungen behaupten, dass auch die in Textilien gewebten Tocapu-Muster schriftähnlich verwendet wurden.
Als Hochkulturen galten vor allem die Völker Perus, nach dem Beginn der Kultivierung des Mais und der Einführung der Töpferei um 2000 v. Chr.. Beginn der Metallbearbeitung um das Jahr 0 (erst Gold, dann Kupfer und Silber). Bronze wurde seit etwa 1000 verarbeitet.
Religion
Berichte über die Religionen Südamerikas finden sich vor allem in Berichten europäischer Missionare. Im Inkareich verdrängte der staatliche Sonnenkult den Mondkult unterworfener Völker. Menschenopfer spielten - anders als in Mittelamerika - eine geringe Rolle.
Liste indigener südamerikanischer Völker
| Name | Sprache | Siedlungsgebiet | Geschätzte Angehörige | Jahr |
|---|---|---|---|---|
| Achagua | Arawak | Kolumbien | 280 | |
| Achuar | Achuar (dem Shuar verwandt) | Ecuador (Morona Santiago) | ca. 3000 | |
| Aikanã | Aikanã | Brasilien (Rondônia) | 175
180 | 1995
2005 |
| Ajuru | Tupari | Brasilien (Rondônia) | 38
77 | 1990
2001 |
| Akuntsu | ? | Brasilien (Rondônia) | 7 | 1998 |
| Amanayé | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará) | 66
192 | 1990
2001 |
| Amondawa | Tupí-Guaraní | Brasilien (Rondônia) | 83 | 2003 |
| Amorúa | Guahibo | Kolumbien | 165 | |
| Anambé | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará) | 105
132 | 1994
2000 |
| Andoque | Andoque | Ost-Kolumbien /
Peru | ca. 10.000
518 | ca. 1900
1997 |
| Aparai | Karíb | Brasilien (Pará) | 144
415 | 1996
1998 |
| Apiaká | Tupí-Guaraní | Brasilien (Mato Grosso) | 92
192 | 1992
2001 |
| Apinayé | Jê | Brasilien (Tocantins) | 718
1.262 | 1989
2003 |
| Apolima Arara | Brasilien (Acre) | ? | ||
| Apurinã | Aruak | Brasilien (Amazonas) | 2.800
2.779 | 1991
1999 |
| Aranã | Brasilien (Minas Gerais) | ? | ||
| Arapaço | Tukano | Brasilien (Amazonas) | 317
329 | 1992
2001 |
| Arara (Ukarãgmã) | Karíb | Brasilien (Pará) | 195 | 1998 |
| Arara (Karo) | Ramarama | Brasilien (Rondônia) | 130 | 1989 |
| Arara (Shawanauá) | Pano | Brasilien (Acre) | 300
200 | 1993
1999 |
| Arara do Aripuanã | ? | Brasilien (Mato Grosso) | 150 | 1994 |
| Araweté | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará) | 230
278 | 1995
2000 |
| Arikapu | Jaboti | Brasilien (Rondônia) | 6
19 | 1990
2001 |
| ? Arikem ? | Arikem | Brasilien (Rondônia) | ||
| Aruá | Mondé | Brasilien (Rondônia) | 6
58 | 1997
2001 |
| Ashaninka | Aruák | Brasilien (Acre) /
Peru | 813 /
55.000 | 1999 /
1993 |
| Asurini do Tocantins | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará) | 233
303 | 1995
2002 |
| Asurini do Xingu | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará) | 81
106 | 1995
2001 |
| Atikum | n. vorh. | Brasilien (Pernambuco) | 3.582
2.743 | 1985
1999 |
| Avá-Canoeiro | Tupí-Guaraní | Brasilien (Tocantins, Goiás) | 14
16 | 1995
2000 |
| Awá | Barbacoa | SW-Kolumbien /
N-Ecuador | 12.936 /
? | |
| Aweti | Aweti | Brasilien (Mato Grosso) | 107
138 | 1997
2002 |
| Aymara | Aymara | Bolivien /
Perú / Chile | ca. 3.000.000 /
ca. 1.000.000 / ca. 40.000 | |
| Ayoreode | Paraguay (Chaco) | ca. 5.000 | 2003 | |
| Bakairi | Karíb | Brasilien (Mato Grosso) | 950 | 1999 |
| Banawá Yafi | Arawá | Brasilien (Amazonas) | 120
100 | 1991
1999 |
| Baniwa | Aruák | Brasilien (Amazonas) /
Kolumbien / Venezuela | 5.141 /
6.790 / 3.236 | 2002 /
2000 / 2000 |
| Bara | Tukano | Brasilien (Amazonas) /
Ost-Kolumbien | 39 /
96 | 2001 / |
| Barasana | Tucano | Ost-Kolumbien | 1.891 | |
| Baré | Nheengatu | Brasilien (Amazonas) /
Venezuela | 2.790 /
1.210 | 1998 /
1992 |
| Bari | ? | Nord-Kolumbien | ? | |
| Betoye | n. vorh. | Kolumbien (Arauca) | 745 | |
| Bora | Bora | SO-Kolumbien | 646 | |
| Bororo | Bororo | Brasilien (Mato Grosso) | 750 | 1999 |
| Cabiyarí | Arawak | SO-Kolumbien | 277 | |
| Carapana | Tucano | SO-Kolumbien | 412 | |
| Carijona | Caribe | SO-Kolumbien | 287 | |
| Chachapoya | (ausgestorben) | Nord-Peru | ca. 500.000 /
ca. 90.000 | 1475 /
1549 |
| Chachi | Cha'palachi (dem Awá und Tsafiki verwandt) | Ecuador (Esmeraldas, Cayapas) | ca. 4.000 | |
| Chamacoco | Samuko | Brasilien (Mato Grosso do Sul) /
Paraguay | 40 /
908 | 1994 /
1992 |
| Chané | Tupí-Guaraní | Nord-Argentinien | ||
| Chibcha | Chibcha | Kolumbien | ||
| Chimila | Chimila (Chibcha) | Nord-Kolumbien | ca. 10.000
992 | 17. Jhd.
1997 |
| Chiquitano | Chiquito | Brasilien (Mato Grosso) /
Bolivien | 2.000 /
ca. 40.000 | 2000 /
2000 |
| Chiricoa | Guahibo | Kolumbien (Arauca) | 173 | |
| Chiriguano | Tupí-Guaraní | Argentinien (Salta, Formosa, Chaco) /
Paraguay / Bolivien | ca. 100.000 | |
| Cinta Larga | Tupí Mondé | Brasilien (Mato Grosso, Rondônia) | 643
1.300 | 1993
2003 |
| Cocama | Tupí-Guaraní | SO-Kolumbien | 767 | |
| Coconuco | früher Guambiana (?) | Kolumbien (Cauca) | 6.141 | |
| Cofán | A'ingae | Ecuador/Kolumbien | ca. 1.000 | 2005 [1] |
| Columbiara | ? | Brasilien (Rondônia) | ? | |
| Coreguaje | Tucano | Kolumbien (Caquetá) | 2.106 | |
| Cubeo | Ost-Kolumbien | 6.035 | ||
| Cuiba | Guahíbo | Kolumbien (Llanos) | 2.274 | |
| Curripaco | Arawá | Ost-Kolumbien | 7.066 | |
| Deni | Arawá | Brasilien (Amazonas) | 570
736 | 1995
2002 |
| Dessano (Desano) | Tukano | Brasilien (Amazonas) /
SO-Kolumbien | 1.531 /
2.136 | 2001 /
1988 |
| Diarroi | Tupí-Guaraní | Brasilien (Amazonas) | 30 | 1997 |
| Dujo | n. vorh. | Kolumbien (Huila) | 96 | |
| Emberá | Emberá (Chocó) | Westliches Kolumbien | 71.412 | |
| Emberá Katio | Chocó | NW-Kolumbien | ? | |
| Enawenê-Nawê | Aruák | Brasilien (Mato Grosso) | 253
320 | 1995
2000 |
| Eperara Siapidara | Chocó | Kolumbien (Cauca) | ||
| Ewarhuyana | Brasilien (Pará) | 12 | 2001 | |
| Fulni-ô | Yatê | Brasilien (Pernambuco) | 2.788
2.930 | 1989
1999 |
| Galibi Marworno | Karíb, Kheuol (kreol.) | Brasilien (Amapá) | 1.249
1.764 | 1993
2000 |
| Galibi | Karíb, Patois (kreol.) | Brasilien (Amapá) /
Frz. Guayana | 28 /
2.000 | 2000 /
1992 |
| Gavião (Digü) | Mondé | Brasilien (Rondônia) | 360
436 | 1989
2000 |
| Gavião (Parkatejê) | Timbira Oriental | Brasilien (Pará) | 338 | 1998 |
| Gavião (Pukobiê) | Jê | Brasilien (Maranhão) | 150
250 | 1990
1998 |
| Guajá | Tupí-Guaraní | Brasilien (Maranhão) | 370
280 | 1990
1998 |
| Guajajara | Tupí-Guaraní | Brasilien (Maranhão) | 11.450
13.100 | 1998
2000 |
| Guajiro | Arawak | Venezuela | ca. 50.000 | |
| Guambiano | Kolumbien (Cauca) | 20.782 | ||
| Guanaca | n. vorh. | Kolumbien (Cauca) | 723 | |
| Guaraní | Tupí-Guaraní | Süd-Brasilien / Paraguay / Uruguay / Argentinien / Bolivien | ca. 34.000 in Br. | 2003 |
| Guaraní–Kaiowá | Tupí-Guaraní | Brasilien (Mato Grosso do Sul) /
Paraguay | ? /
ca. 25.000 | ? /
1995 |
| Guaraní-Ñandewa | Tupí-Guaraní | Brasilien /
Paraguay | ||
| Guaraní–M’bya | Tupí-Guaraní | Brasilien /
Argentinien / Paraguay | 2.640 /
? / ? | 1997 |
| Guató | Guató | Brasilien (Mato Grosso so Sul) | 700
372 | 1993
1999 |
| Guayabero | Guahibo | Kolumbien (Guaviare, Meta) | 1.061 | |
| Hyskariana | Brasilien (Roraima, Pará) | ? | ? | |
| Huaorani | Ost-Ecuador | |||
| Huitoto | Huitoto | SO-Kolumbien | 6.245 | |
| Ika (Arhuaco) | Arhuaco (Chibcha) | Nord-Kolumbien | 14.301 | |
| Ikpeng (Txikão) | Karib | Brasilien (Mato Grosso) | 214
319 | 1995
2002 |
| Inga | Quechua | Südwestliches Kolumbien | 43.000 | 1989 |
| Ingarikó | Karíb | Brasilien (Roraima) /
Guayana / Venezuela | 675 /
4.000 / 728 | 1997 /
1990 / 1992 |
| Inka | Quechua | Peru /
Ecuador / Bolivien / Chile / Argentinien | ||
| Iranxe (Manoki) | Iranxe | Brasilien (Mato Grosso) | 250
326 | 1994
2000 |
| Jabuti | Jaboti | Brasilien (Rondônia) | 67
123 | 1990
2001 |
| Jamamadi | Arawá | Brasilien (Amazonas) | 800 | 2000 |
| Jarawara | Arawá | Brasilien (Amazonas) | 160 | 2000 |
| Javaé | Karajá | Brasilien (Tocantins) | 919 | 2000 |
| Jenipapo-Kanindé | n.vorh. | Brasilien (Ceará) | 220 | 1999 |
| Jiahui | Tupí-Guaraní | Brasilien (Amazonas) | 50 | 2000 |
| Jiripancó | n.vorh. | Brasilien (Alagoas) | 842
1.500 | 1992
1999 |
| Jívaro | Shuar | Ost-Ecuador | ca. 30.000 | 1981 |
| Juma | Tupí-Guaraní | Brasilien (Amazonas) | 7 | 2000 |
| Kaapor (Urubu-Kaapor) | Tupí-Guaraní | Brasilien (Maranhão) | 500
800 | 1992
1998 |
| Kadiweu | Guaikuru | Brasilien (Mato Grosso do Sul) | 1592 | 1998 |
| Kaiabi | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará, Mato Grosso) | 1.000 | 1999 |
| Kaimbé | n.vorh. | Brasilien (Bahia) | 1.200
1.270 | 1989
2001 |
| Kaingang | Jê | Brasilien (São Paulo, Paraná, Santa Catarina, Rio Grande do Sul) | 20.000
25.000 | 1994
2000 |
| Kaixana | n.vorh. | Brasilien (Amazonas) | 224 | 1997 |
| Kalabaça | Brasilien (Ceará) | ? | ||
| Kalankó | Brasilien (Alagoas) | 230 | 1999 | |
| Kalapalo | Karíb | Brasilien (Mato Grosso) | 363
417 | 1997
2002 |
| Kamaiurá | Tupí-Guaraní | Brasilien (Mato Grosso) | 303
355 | 1995
2002 |
| Kamba | ? | Brasilien (Mato Grosso do Sul) | ? | |
| Kambeba | Tupí-Guaraní | Brasilien (Amazonas) | 156 | 2000 |
| Kambiwá | n. vorh. | Brasilien (Pernambuco) | 1.578 | 1999 |
| Kampa ? | Aruák | Brasilien (Acre) /
Peru | 763 /
55.000 | 1994 /
1993 |
| Kamsá | Kamsá | Kolumbien (Putumayo) | 4.022 | |
| Kanamanti ? | Arawá | Brasilien (Amazonas) | 150 | 1990 |
| Kanamari | Katukina | Brasilien (Amazonas) | 1.327 | 1999 |
| Kanela Apaniekra | Jê | Brasilien (Maranhão) | 336
458 | 1990
2000 |
| Kanela Rankokamekra | Jê | Brasilien (Maranhão) | 883
1.337 | 1990
2001 |
| Kanindé | n.vorh. | Brasilien (Ceará) | ? | |
| Kankuamo | Sánha | Nord-Kolumbien | 15.000 | |
| Kanoê | Kanoê | Brasilien (Rondônia) | 61
95 | 1990
2002 |
| Kantaruré | n. vorh. | Brasilien (Bahia) | 244
353 | 1996
2003 |
| Kapinawá | n. vorh. | Brasilien (Pernambuco) | 354
422 | 1989
1999 |
| Karafawyana ? | Karíb | Brasilien (Pará, Amazonas) | ? | |
| Karajá | Karajá | Brasilien (Mato Grosso, Tocantins, Pará) | 1 900
2.500 | 1995
1999 |
| Karapanã | Tukano | Brasilien (Amazonas) /
Kolumbien | 42 /
412 | 2001 /
1988 |
| Karapotó | n. vorh. | Brasilien (Alagoas) | 1.050
796 | 1994
1999 |
| Karipuna | Tupí-Guaraní | Brasilien (Rondônia) | 8
21 | 1995
2001 |
| Karipuna do Amapá | Kreol | Brasilien (Amapá) | 1.353
1.708 | 1993
2000 |
| Kariri | n. vorh. | Brasilien (Ceará) | ? | |
| Kariri-Xocó | n. vorh. | Brasilien (Alagoas) | 1.500 | 1999 |
| Karitiana | Arikem | Brasilien (Rondônia) | 171
206 | 1994
2001 |
| Karo (Arara) | Ramarama | Brasilien (Rondônia) | 184 | 2000 |
| Karuazu | n. vorh. | Brasilien (Alagoas) | ? | |
| Katuena ? | Karíb | Brasilien (Pará, Amazonas) | ? | |
| Katukina (Tüküná) | Katukina | Brasilien (Amazonas) | 250
289 | 1990
2000 |
| Katukina | Pano | Brasilien (Acre, Amazonas) | 318 | 1998 |
| Katxuyana | Karib | Brasilien (Pará) | 69 | 1998 |
| Kawesqar (Kawashkar, Alakaluf) | Kawesqar | Südchile (Westpatagonien) | ca 50 | 1990 |
| Kaxarari | Pano | Brasilien (Amazonas, Rondônia) | 220
269 | 1989
2001 |
| Kaxinawá | Pano | Brasilien (Acre) /
Peru | 3.964 /
1.400 | 1999 /
2000 |
| Kaxixó | n. vorh. | Brasilien (Minas Gerais) | ? | |
| Kayabi ? | Tupí-Guaraní | Brasilien (Mato Grosso, Pará) | 1.200 | 1995 |
| Kayapó | Jê | Brasilien (Mato Grosso, Pará) | 7.096 | 2003 |
| Kiriri | n. vorh. | Brasilien (Bahia) | 1.285
1.401 | 1996
2003 |
| Kocama | Tupí-Guaraní | Brasilien (Amazonas) /
Peru / Kolumbien | 622 /
10.705 / 236 | 1989 /
1993 / 1988 |
| Kofán | Kofán | Kolumbien (Putumayo) | 1.475 | |
| Kogi (Kággaba) | Chibcha | Nord-Kolumbien | ca. 9.765 | |
| Kokuiregatejê ? | Jê | Brasilien (Maranhão) | ? | |
| Kolla (Coya, Omaguaca) | Nord-Chile /
NW-Argentinien / Süd-Bolivien | |||
| Korubo | Pano | Brasilien (Amazonas) | 250 | 2000 |
| Krahô | Timbira Oriental | Brasilien (Tocantins) | 1.198
1.900 | 1989
1999 |
| Kreje ? | Jê | Brasilien (Pará) | ? | |
| Krenak | Krenak | Brasilien (Minas Gerais) | 150 | 1997 |
| Krikati | Jê | Brasilien (Maranhão) | 420
620 | 1990
2000 |
| Kubeo (Pamíwa) | Tukano | Brasilien (Amazonas) /
Kolumbien | 287 /
4.238 | 2001 /
1988 |
| Kuikuro | Karíb | Brasilien (Mato Grosso) | 354
450 | 1995
2002 |
| Kujubim | Txapakura | Brasilien (Rondônia) | 14
27 | 1990
2001 |
| Kulina Madihá | Arawá | Brasilien (Acre, Amazonas) /
Peru | 2.318 /
300 | 1999 /
1993 |
| Kulina Pano | Pano | Brasilien (Amazonas) | 50
20 | 1990
1996 |
| Kuripako | Aruák | Brasilien (Amazonas) /
Venezuela / Kolumbien | Zahlen unklar
880 / 2.585 / 6.790 | 1995 /
1992 / 1988 |
| Kuruaya | Munduruku | Brasilien (Pará) | 115 | 2002 |
| Kwazá | Kwazá | Brasilien (Rondônia) | 25 | 1998 |
| Letuama | Tucano | Ost-Kolumbien | 650 | |
| Machineri | Aruák | Brasilien (Acre) | 332
459 | 1994
1999 |
| Macuna | Tucano | Ost-Kolumbien | 992 | |
| Macurap | Tupari | Brasilien (Rondônia) | 129
267 | 1990
2001 |
| Makaguaje | Guahibo | Kolumbien (Arauca) | 542 | |
| Maku | Maku | Brasilien (Amazonas) /
Ost-Kolumbien | 2.548 /
1.163 | 1998 / |
| Mahinako ? | Aruák | Brasilien (Mato Grosso) | 149 | 1994 |
| Mahukwá ? | Karíb | Brasilien (Mato Grosso) | 64 | 1995 |
| Makuna (Yeba-masã) | Tukano | Brasilien (Amazonas) /
Kolumbien | 168 /
528 | 2001 /
1988 |
| Makuxi (Teweya) | Karíb | Brasilien (Roraima) /
Guayana | 16.500 /
7.500 | 2000 /
1990 |
| Mapuche (Araukaner) | Mapudungun | Südchile u. Argentinien | keine verlässl. Zahlen, Zensus Chile 1992: 928.000; Zensus Chile 2002: 604.000 (fraglich); lt. eig. Schätzung rd. 1.400.000 (Chile u. Arg.) | 1992-2002 |
| Marubo | Pano | Brasilien (Amazonas) | 1.043 | 2000 |
| Masiguare | Guahíbo | Ost-Kolumbien | 387 | |
| Maskoy | ||||
| Matapí | Matapí, Yacuna | SO-Kolumbien | 203 | |
| Matipu | Karíb | Brasilien (Mato Grosso) | 69
119 | 1997
2002 |
| Matis | Pano | Brasilien (Amazonas) | 239 | 2000 |
| Matsé (Mayoruna) | Pano | Brasilien (Amazonas) /
Peru | 829 /
1.000 | 2000 /
1988 |
| Mawayana ? | Karíb | Brasilien (Pará, Amazonas) | ? | |
| Maxakali (Kumanuxú, Tikmuún) | Maxakali | Brasilien (Minas Gerais) | 802 | 1997 |
| Mehinako | Aruak | Brasilien (Mato Grosso) | 199 | 2002 |
| Menki | Iranxe | Brasilien (Mato Grosso) | 62
78 | 1995
2000 |
| Mequém ? | Tupari | Brasilien (Rondônia) | ? | |
| Miranha (Miraña) | Bora | Brasilien (Amazonas) /
SO-Kolumbien | 613 /
660 | 1999 / |
| Mirity Tapuya | Tukano | Brasilien (Amazonas) | 120
95 | 1992
1998 |
| Mokaná | n. vorh. | Kolumbien (Atlântico) | ? | |
| Muinane | Bora | Süd-Kolumbien | 2.000
537 | 1900
1997 |
| Muisca | (war Chibcha) | Kolumbien (Cundinamarca, Boyacá) | 1.859 | 1997 |
| Munduruku | Munduruku | Brasilien (Pará) | 7.500 | 1997 |
| Mura | Mura | Brasilien (Amazonas) | 1.400
5.540 | 1990
2000 |
| Nahukuá | Karib | Brasilien (Mato Grosso) | 105 | 2002 |
| Nambikwara | Nambikwara | Brasilien (Mato Grosso, Rondônia) | 885
1.145 | 1989
2001 |
| Naruvoto | Karib | Brasilien (Mato Grosso) | 78 | 2003 |
| Nonuya | Bora | Kolumbien (Amazonas) | 199 | |
| Nukini | Pano | Brasilien (Acre) | 400 | 1994 |
| Ocaina | Huitoto | Süd-Kolumbien /
Peru | 126 /
mehr | |
| Ofaié | Ofaié | Brasilien (Mato Grosso do Sul) | 87
56 | 1991
1999 |
| Ona | Feuerland | |||
| Oro Win | Txapakura | Brasilien (Rondônia) | 50 | 2000 |
| Otavalos | Quichua Imbabureña (Quechua-Dialekt) | Ecuador (Imbabura) | ? | |
| Pacabuy | n. vorh. | Kolumbien (Magdalena, Bolívar) | ? | |
| Páez | Nasa Yuwe (Chibcha) | Kolumbien (Cauca, Huila) | 118.845 | |
| Paiaku ? | n.vorh. | Brasilien (Ceará) | 180 | 1997 |
| Paiter (Suruí) | Mondé | Brasilien (Rondônia) | 586
920 | 1992
2003 |
| Pakaa Nova (Wari) | Txapakura | Brasilien (Rondônia) | 2.050
1.930 | 1996
1998 |
| Palikur (Aukwayene) | Aruák | Brasilien (Amapá) /
Frz. Guayana | 918 /
470 | 2000 /
1980 |
| Panará (Krenakore) | Jê | Brasilien (Mato Grosso, Pará) | 183
202 | 1998
2000 |
| Pankararé | n. vorh. | Brasilien (Bahia) | 723
1.500 | 1991
2001 |
| Pankararu | n. vorh. | Brasilien (Pernambuco) | 3.676
4.146 | 1989
1999 |
| Pankaru | n. vorh. | Brasilien (Bahia) | 74
84 | 1992
1999 |
| Parakanã | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará) | 624
800 | 1995
2000 |
| Pareci (Haliti) | Aruák | Brasilien (Mato Grosso) | 1.200
1.293 | 1995
1999 |
| Parintintin | Tupí-Guaraní | Brasilien (Amazonas) | 130
156 | 1990
2000 |
| Pastos | n. vorh. | Süd-Kolumbien (Nariño) | 55.379 | 2004 |
| Patagonier | Feuerland | |||
| Patamona | Karíb | Brasilien (Roraima) /
Guayana | 50 /
5.500 | 1991 /
1990 |
| Pataxó | Pataxó | Brasilien (Bahia) | 1.750
2.790 | 1989
2001 |
| Pataxó Hã-Hã-Hãe | n. vorh. | Brasilien (Bahia) | 1.665
1.865 | 1993
2001 |
| Paumari | Arawá | Brasilien (Amazonas) | 539
870 | 1988
2000 |
| Paumelenho ? | ? | Brasilien (Rondônia) | ? | |
| Piapoco | Kolumbien | ? | ||
| Piaroa | Sáliba-Piaroa | Ost-Kolumbien | 797 | |
| Pijao | Kolumbien | ? | ||
| Pipipã | n. vorh. | Brasilien (Pernambuco) | ? | |
| Pirahã | Mura | Brasilien (Amazonas) | 179
360 | 1993
2000 |
| Piratapuia (Piratapuyo) | Tukano | Brasilien (Amazonas) /
Kolumbien (Vaupés) | 1.004 /
630 | 2001 / |
| Pisamira | ? | Kolumbien (Vaupés) | 54 | |
| Pitaguari | n. vorh. | Brasilien (Ceará) | 871 | 1999 |
| Potyguara | n. vorh. | Brasilien (Paraíba) | 6.120
7.575 | 1989
1999 |
| Poyanawa | Pano | Brasilien (Acre) | 385
403 | 1994
1999 |
| Puinave | ? | Ost-Kolumbien (Meta, Vichada) | 5.381 | |
| Quechua | ||||
| Quilmes | NW-Argentinien (Tucumán, Catamarca, Salta) | |||
| Rikbaktsa | Rikbaktsa | Brasilien (Mato Grosso) | 1.025
909 | 1998
2001 |
| Sakurabiat | Tupari | Brasilien (Rondônia) | 66 | 2003 |
| Sáliba | Sáliba-Piaroa | Ost-Kolumbien (Casanare, Vichada) | 387 | |
| Sanhá | Chibcha | Nord-Kolumbien | 9.765 | |
| Sateré-Mawé | Mawé | Brasilien (Amazonas, Pará) | 5.825
7.134 | 1991
2000 |
| Secoya | Secoya (Fam.: Tucano) | Nordost-Ecuador (Cuyabeno), Peru | 290 (Ecuador), 144 (Peru) | 1990 |
| Shanenawa | Pano | Brasilien (Acre) | 178 | 1998 |
| Shuar | Shuar | Ost-Ecuador | 30.000 | 1981 |
| Sikuani | Guahíbo | Kolumbien (Vichada, Meta) | 20.544 | |
| Siona | Tucano Occidental | Süd-Kolumbien/Nord-Ecuador | 700 | |
| Siriano | Tukano | Brasilien (Amazonas) /
Kolumbien (Vaupés) | 17 /
716 | 2001 / |
| Siripu | ? | Kolumbien | ? | |
| Suruí (Aikewara) | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará) | 185 | 1997 |
| Suyá | Jê | Brasilien (Mato Grosso) | 213
334 | 1995
2002 |
| Tabajara | n. vorh. | Brasilien (Ceará) | ? | |
| Taibano | Tucano | Kolumbien (Vaupés) | 19 | |
| Tanimuca | Tucano | SO-Kolumbien | ? | |
| Tapayuna | Jê | Brasilien (Mato Grosso) | 58 | 1995 |
| Tapeba | n. vorh. | Brasilien (Ceará) | 2.491 | 1999 |
| Tapirapé | Tupí-Guaraní | Brasilien (Mato Grosso) | 380
438 | 1995
2000 |
| Tapuio (Tapuia Xavante) | n. vorh. | Brasilien (Goiás) | 235 | 1998 |
| Tariana (Tariano, Taliaseri) | Aruák | Brasilien (Amazonas) /
Kolumbien (Vaupés) | 1.914 /
332 | 2001 / |
| Tatuyo | Tucano | Kolumbien (Vaupés) | 294 | |
| Taurepang (Arekuna) | Karíb | Brasilien (Roraima) /
Venezuela | 532 /
21.000 | 1998 /
2001 |
| Tembé (Tenetehara) | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará, Maranhão) | 820 | 1999 |
| Tenharim (Kagwahiva) | Tupí-Guaraní | Brasilien (Amazonas) | 360
585 | 1994
2000 |
| Terena | Aruák | Brasilien (Mato Grosso do Sul) | 15.795 | 1999 |
| Ticuna (Magüa) | Ticuna | Brasilien (Amazonas) /
Peru / SO-Kolumbien | 32.613 /
4.200 / 6.585 | 1998 /
1988 / 1997 |
| Tingui Botó | n. vorh. | Brasilien (Alagoas) | 180
350 | 1991
2002 |
| Tiriyó (Yawi, Pianokoto) | Karíb | Brasilien (Pará) /
Suriname | 735 /
376 | 1998 /
1974 |
| Toba | Nord-Argentinien /
Paraguay | |||
| Torá | Txapakura | Brasilien (Amazonas) | 51 | 1999 |
| Totoroe | n. vorh. | Kolumbien (Cauca) | 3.654 | 1997 |
| Tremembé | n. vorh. | Brasilien (Ceará) | 5.000 | |
| Truká | n. vorh. | Brasilien (Pernambuco) | 909
1.333 | 1990
1999 |
| Trumai | Trumai | Brasilien (Mato Grosso) | 89
120 | 1995
2002 |
| Tsáchilas (auch: Colorados) | Tsafiki | Ecuador (Pichincha) | ca. 1.000 | 2000 |
| Tsohom Djapá | Katukina | Brasilien (Amazonas) | 100 | 1985 |
| Tukano (Tucano) | Tukano | Brasilien (Amazonas) /
Ost-Kolumbien | 4.604 /
6.837 | 2001 /
1988 |
| Tule (Cuna, Ipkikuntiwala, Makilakuntiwala) | Chibcha | Kolumbien (Chocó, Antioquia) /
Panamá (San Blás Inseln) | 1.166 /
? | |
| Tumbalalá | n. vorh. | Brasilien (Bahia) | 900 | 2001 |
| Tupari | Tupari | Brasilien (Rondônia) | 204
338 | 1992
2001 |
| Tupíniquim | n. vorh. | Brasilien (Espiritu Santo) | 1.386 | 1997 |
| Turiwara | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará) | 39
60 | 1990
1998 |
| Tuxá | n. vorh. | Brasilien (Bahia, Pernambuco) | 929
1.630 | 1992
1999 |
| Tuyuka (Dokapuara) | Tukano | Brasilien (Amazonas) /
SO-Kolumbien | 593 /
570 | 2001 /
1988 |
| Umutina | Bororo | Brasilien (Mato Grosso) | 124 | 1999 |
| Uru-Eu-Wau-Wau (Urupain) | Tupí-Guaraní | Brasilien (Rondônia) | 106
87 | 1994
2003 |
| U'wa (Tunebo) | Chibcha | Zentral-Kolumbien | 7.013 | 1997 |
| Wai Wai | Karíb | Brasilien (Amazonas, Roraima, Pará) /
Guayana | 2.020 /
130 | 2000 /
2000 |
| Waiãpi | Tupí-Guaraní | Brasilien (Amapá) /
Frz. Guayana | 525 /
412 | 1999 /
1992 |
| Waimiri Atroari | Karíb | Brasilien (Amazonas, Roraima) | 931 | 2001 |
| Wanano (Wanana) | Tucano | Brasilien (Amazonas) /
Kolumbien (Vaupés) | 447 /
1.172 | 2001 / |
| Wapixana | Aruák | Brasilien (Roraima) /
Guayana | 6.500 /
4.000 | 2000 /
1990 |
| Warekena | Aruák | Brasilien (Amazonas) /
Venezuela | 491 /
409 | 1998 /
1992 |
| Wassu | n. vorh. | Brasilien (Alagoas) | 1.220
1.447 | 1994
1999 |
| Wauja (Waurá) | Aruák | Brasilien (Mato Grosso) | 259
321 | 1997
2002 |
| Waunaan (Wounaan, Noanama) | Chibcha | West-Kolumbien | 7.962 oder 280 ?? | 1997 |
| Wayana | Karíb | Brasilien (Pará) /
Suriname / Franz. Guayana | 415 /
400 / 800 | 1999 /
1999 / 1999 |
| Wayú (Wayuú) | Arawak | NO-Kolumbien (Guajira) | 144.003 | 1997 |
| Wichi (Matacos) | Nord-Argentinien /
Paraguay | |||
| Witoto (Huitoto) | Huitoto | Brasilien (Amazonas) /
Kolumbien / Peru | ? /
5.939 / 2.775 | ? /
1988 / 1988 |
| Wiwa | Chibcha | Nord-Kolumbien | 1.850 | |
| Xakriabá | Jê | Brasilien (Minas Gerais) | 6.000 | 2000 |
| Xambioá | Karajá | Brasilien (Tocantins) | 250
185 | 1995
1999 |
| Xavante (A'uwe) | Jê | Brasilien (Mato Grosso) | 7.985
9.602 | 1996
2000 |
| Xerente | Jê | Brasilien (Tocantins) | 1.552
1.814 | 1994
2000 |
| Xereu ? | Karíb | Brasilien (Pará, Amazonas) | ? | |
| Xetá (Hetá) | Tupí-Guaraní | Brasilien (Paraná) | 8 | 1998 |
| Xikrin (Put Karot) | Jê (Kayapó) | Brasilien (Pará) | 1.052 | 2000 |
| Xipaya | Juruna | Brasilien (Pará) | 595 | 2003 |
| Xokleng | Jê | Brasilien (Santa Catarina) | 757 | 1998 |
| Xokó | n. vorh. | Brasilien (Sergipe) | 250 | 1987 |
| Xukuru | n. vorh. | Brasilien (Pernambuco) | 3.254
6.363 | 1992
1999 |
| Xukuru Kariri | n. vorh. | Brasilien (Alagoas) | 1.520
1.820 | 1989
1996 |
| Yagua | Yagua | SO-Kolumbien (Amazonas) | 294 | |
| Yahgan | Feuerland | |||
| Yaminawá | Pano | Brasilien (Acre) /
Peru / Bolivien (Pando) | 618 /
324 / 630 | 1999 /
1993 / 1997 |
| Yanacona | (Quechua) | Kolumbien (Cauca) | 19.623 | 1997 |
| Yanomami | Yanomami | Brasilien (Amazonas, Roraima) /
Venezuela | 11.700 /
15.193 | 2000 /
1992 |
| Yauna | Tucano | SO-Kolumbien | 95 | |
| Yawalapiti | Aruák | Brasilien (Mato Grosso) | 196
208 | 1995
2002 |
| Yawanawá | Pano | Brasilien (Acre) | 450 | 1999 |
| Yekuana (Maiongong) | Karíb | Brasilien (Roraima) /
Venezuela | 426 /
3.632 | 2000 /
1992 |
| Yucuna | Arawak | SO-Kolumbien | 597 | |
| Yudjá (Juruna) | Juruna | Brasilien (Pará, Mato Grosso) | 237
278 | 1997
2001 |
| Yuko (Yukpa) | Arawak | Kolumbien (Cesar) | 3.529 | 1997 |
| Yuri | ? | SO-Kolumbien (Amazonas) | ca. 200 | |
| Yuruti | Tucano | Kolumbien (Vaupés) | 610 | |
| Záparo | Záparo | Ecuador (Pastaza) | ca. 100 | 2000 |
| Zenú | Spanisch * | Kolumbien | 33.910 | |
| Zo'é (Poturu) | Tupí-Guaraní | Brasilien (Pará) | 110
152 | 1990
1998 |
| Zoró (Pageyn) | Mondé | Brasilien (Mato Grosso) | 257
414 | 1992
2001 |
| Zuruahã | Arawá | Brasilien (Amazonas) | 143 | 1995 |
* seit der Kolonialzeit anstelle der eigenen Sprache verwendet
Weiterführende Informationen
Siehe auch
Indigene Völker Mittelamerikas und der Karibik, Indianer Nordamerikas
Weblinks
- Nord- und mesoamerikanische Sprachen
- GTZ: Indigene Völker in Lateinamerika & der Karibik
- Klima-Bündnis der europäischen Städte mit indigenen Völkern der Regenwälder e.V.
- Sehr ausführliche Übersicht zu brasilianischen indigenen Völkern (in port./engl.)
- Indigene Völker in Kolumbien (in span.)
Literatur
- Winter, Johannes und Scharmanski, André (2005): Sind die Andenstaaten unregierbar? Ursachen der politischen Krise in Bolivien, Ecuador und Peru. In: Zeitschrift Entwicklungspolitik 14/2005, S. 30-34.



